فعل مجهول جزو ساختهای طبیعی و رایج زبان فارسی است و هنگامی بهکار میرود که فاعل در جمله ذکر نشود و فعل به مفعول (نایبفاعل) نسبت داده شود:
– خانه خراب شد.
– در آن جلسه حرفهای زیادی زده شد.
امروز در زبان فارسی
بهدلیل گرتهبرداری نحوی،
گاه با حضور فاعل، فعل جمله را مجهول بهکار میبرند که اینگونه جملهها خلافِ ساخت زبان فارسی است.
در این جملهها اغلب از حرف اضافهٔ مرکبِ «بهتوسطِ، از سوی، بهوسیلهٔ و…» استفاده میشود که اغلب جزء حرف اضافهٔ سادهٔ آن حذف میشود:
– قانون اساسی توسط نمایندگان مجلس خبرگان تصویب شده است. غلط
– قانون اساسی را نمایندگان مجلس خبرگان تنظیم و تصویب کردهاند. صحیح
– برق توسط ادیسون اختراع شد. غلط
– برق را ادیسون اختراع کرد. صحیح
ناصر نیکوبخت، مبانی درستنویسی زبان فارسی معیار، چ۴، تهران: چشمه، ۱۳۹۳، ص۷۴و۷۵.
